Melda Yaramış

Sanat tarihinde çok sık rastlanılan bir tema olan rüya, Rönesans’ta dinsel bir deneyim olarak tasvir edilirken, 18. yüzyılda Romantikler ile birlikte daha kişisel bir ton kazanarak öznelliği öne çıkardı; ertesi yüzyılda Sembolistler rüyayı sanatlarının kalbine yerleştirdi, Sürrealistler ise 20. yüzyılın ilk yarısında rüyaları görünen ile görünmeyenin sınırına götüren bir deney olarak gördü. Bugün üretilen sanat eserlerinde halen sıkça karşımıza çıkan rüya konusu, Melda Yaramış’ın da pratiğinin merkezinde duruyor. Yaklaşık beş senedir not ettiği rüyalarındaki tuhaf nesnelerin, anların ve mekânların izi sürdüğü serisi “Hızlı Göz Hareketlerim” daha ilk elden başlığıyla, uykunun rüya görülen evresine (adını “Rapid Eye Movement”, yani hızlı göz hareketleri ifadesinin baş harflerinden alan REM uykusuna) işaret ediyor. 

İzolasyon malzemesi, seramik, suluboya, çamur ve suni deri gibi farklı malzemeler kullanarak ürettiği üç boyutlu nesnelerin ve çizimlerin bir arada kurgulandığı kompozisyonlarına, esasında bir koleksiyon oluşturma fikriyle başlayan sanatçı, bilinçaltının karmaşık yapısında kurgulanan tuhaf olay örgüleri, detaylarda karşısına çıkan nesneler ve tekinsiz karakterlerin üç boyutlu dünyada nasıl görüneceğine dair merakının peşinden giderek, topladığı veriler ve imgelerle bilinçaltının yüzeysel ve sığ yanlarını irdeliyor.

Michel Foucault “Rüya görmek, başka bir dünyayı deneyimlemenin yolu değildir, rüya gören özne için kendi dünyasını radikal bir biçimde deneyimlemektir”* derken rüyaların yalnızca hayal gücünü ateşleyen bir ilham kaynağı olmadığına işaret ediyordu. Tam da Melda Yaramış’ın kaçınılmaz olarak zaman zaman sürrealist bir havaya bürünen serisinde olduğu gibi, rüyalar, rüyalarında gördüğü imgeler ve hikâyeler onun için bir benlik araştırmasının da parçası.

* Dream, Imagination, and Existence, Review of Existential Psychology and Psychiatry 19 (1984-85):1

Dreams, a very common theme in art history, were depicted as a religious experience in the Renaissance, while they took on a more personal tone with the Romantics in the 18th century, bringing subjectivity to the fore. In the next century, the Symbolists placed the dream at the core of their art, while the Surrealists in the first half of the 20th century saw dreams as an experiment that took them to the border of the visible and the invisible. The subject of dreams, which is still ubiquitous in works of art produced today, is also at the center of Melda Yaramış’s practice. The series “My Rapid Eye Movements”, in which she traces the strange objects, moments and places in her dreams for about five years, points to the dreaming phase of sleep (REM, or “Rapid Eye Movement”). 

The artist started her compositions with the idea of creating a collection of drawings and three-dimensional objects she made using different materials such as insulating material, ceramics, watercolor, mud and artificial leather. The artist examines the superficial and shallow sides of the subconscious with the data and images she collects, following her curiosity about the imagery of the strange plots fictionalized in the complex structure of the subconscious, the objects that appear in the details and the uncanny characters in the three-dimensional world.

Michel Foucault pointed out that dreams are not just a source of inspiration that ignites the imagination when he said, “To dream is not another way of experiencing another world, it is for the dreaming subject the radical way of experiencing its own world”. Just like in Melda Yaramış’s series, which inevitably takes on a surrealist mood from time to time, dreams and the images and stories she sees in her dreams are also part of her quest for herself.

* Dream, Imagination, and Existence, Review of Existential Psychology and Psychiatry 19 (1984-85):1

Kaza / Accident, Mdf Üzerine Kağıt & Seramik & Sünger / Paper & Ceramic & Sponge On Mdf, 50 x 70 cm, 2021
Harita / Map, Mdf Üzerine Kağıt & Seramik & Sünger / Paper & Ceramic & Sponge On Mdf, 50x70 cm, 2021
Kutu, Seramik / Ceramic, 30x30 cm, 2021
Yengeç, Poliüretan Köpük / Polyurethane Foam, 30x30cm, 2021
Seramik / Ceramic, 2021
Morluk, Karışık Teknik / Mixer Media, 40x50 cm, 2021
Köy / Village, Mdf Üzerine Kağıt & Seramik & Sünger / Paper & Ceramic & Sponge On Mdf, 37x50 cm, 2021
Seramik / Ceramic, 2021
Parti / Party, Karışık Teknik / Mixer Media, 35x50 cm, 2021
Parti Detay / Detail
Top 10, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 17x23 cm, 2021
Muz, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 17x13 cm, 2021
Panic Attacks, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 12x11 cm, 2021
My Display Picture, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 17x18 cm, 2021
Selfie, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 12x8 cm, 2021
Ekran, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 13x7 cm, 2021
Best Drawing, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 15x8 cm, 2021
Horoscope, Kağıt Üzerine Suluboya / Watercolour on Paper, 16x10 cm, 2021